نشئگی پیشاانتخاباتی

او این روزها وقتی شبکه‌های سیما را بالا و پایین می‌کند، در هر گوشه و کنار آن شاهد شکل‌گیری بحثی داغ و ساختارشکن است. برنامه‌هایی مانند بدون توقف، زاویه، جهان‌آرا و. که بسیاری از آن‌ها پیش از این به دلیل عدم تحمل گویش مخالف متوقف شده بودند؛ درحالی که برخی از این برنامه‌ها از سوی بدنه طرفدار خود حاکمیت تولید می‌شدند. چنین مسئله‌ای، که پیش از هر انتخابات، مسئولان سیما فتیله حساسیت خود را پایین می‌کشند و آن را بر روی take it easy» قرار می دهند، دیگر مطلبی آشکارتر از خورشید و نقل محافل است. اما موضوع مهم‌تر آن است که وقتی او سیر این تغییر را بررسی می‌کند، شاهد آن است که به مرور زمان و با گذشت دوره‌های متواترِ اوج و حضیض نظارتی، دیگر مقادیر پیشین صراحت و انتقاد درون‌ساختاری، مخاطبان را نمی‌کند و در هر دوره دُز بیشتری از این ساختارشکنی برای نشئگی مخاطب موردنیاز است. گویی با استفاده پی‌درپی از این الگو ــــ‌همچون مواد مخدر‌ــــ پس از هربار استفاده برای بار دیگر نیاز به دُز بیشتری از آن احساس می‌شود تا مصرف‌کننده را به نقطه ‌ء پیشین برساند. حالا دیگر ماجرا از مصاحبه با چند خانم ترگل ورگل بدحجاب (!) و اشارات گاز‌انبری به جایی رسیده است که به منظور تهییج مخاطب برای شرکت در انتخابات شروع به نقد بنیادین خویش نموده است و اساساً شاکله و مؤلفه‌های حیاتی ایدئولوژی خود را به قربانگاه نقد می‌کشاند. و عجیب‌تر آنکه به بدترین شکل ممکن از آنها دفاع می‌کند.

موضوع بعدی زمان استعمال این مخدر است. اگر پیش‌تر چند هفته‌ای قبل از انتخابات سوت آغاز این روند زده می‌شد، حالا دیگر به چندماه پیش از انتخابات رسیده است. چنین سوت زودهنگام و با چنین شدتی، بیانگر یک واقعیت ناپوشیدنی است و آن اینکه ساختار فعلی مشروعیتش را تحت خطری جدی احساس نموده است و خود را در موقعیتی متزل و ناپایدار می‌انگارد. جالب اینجاست که چنین تزلی نه به واسطه گفتمان‌های ی، اجتماعی، اعتقادی و فرهنگی مخالف که به موجب وضعیت اقتصادی حاکم بر خود ساختار ظاهر گردیده است و موضوعی درون‌زا می‌باشد. مسئله‌ای که زنگ‌های خطر بسیاری را به صدا در آورده است. اما با همه این اوصاف شاید حق با جناب هراری است که هیچ کدام از تغییرات بنیادین ساختاری در جهان قابل پیش‌بینی نبوده‌اند. به بیان دیگر نفْس همین به صدا درآمدن زنگ‌های خطر، موجب پیشگیری از وقوع آن خطر محتمل می‌شود. البته به شرطی که گوش‌های مربوطه از میزان مناسبی از شنوایی برخوردار باشند.